Wat betekent de haven voor Rotterdammers van nu?

Nieuw boek volgt oude en nieuwe bewoners door de havenstad
Containerschip vaart weg van de kade in de haven van Rotterdam

De Rotterdamse haven was ooit het kloppend hart van de stad. Maar tegenwoordig kun je jaren in de stad wonen zonder echt iets van de haven te zien. In My Port City Rotterdam wandelen onderzoekers Yi Kwan Chan en Maurice Jansen met bewoners door de stad, langs plekken die voor hen van betekenis zijn. Zo voert het boek langs 18 routes, die laten zien hoe divers de verhalen van Rotterdammers zijn–net als hun band met de haven. 

In Delfshaven loopt Paulo langs de molen waar hij opgroeide en door de straten waar zijn Kaapverdische familie neerstreek. Zijn vader kwam als zeeman naar Rotterdam. In zijn verhaal is de haven nabij, verweven met het dagelijks leven en de familiegeschiedenis. "Ik ben een Rotterdamse love story," zegt hij.

Voor andere stadsbewoners is de haven moeilijker aan te wijzen. Conce, die vanuit Chili naar Rotterdam verhuisde, kan niet precies zeggen waar de haven zich bevindt. "Als mensen het over de haven van Rotterdam hebben, vraag ik me altijd af: waar is die eigenlijk?"

Zeehaven waar witte kranen containers op vrachtwagens lossen

Achtertuin of verre achtergrond

Voor sommige bewoners voelt de Rotterdamse haven dichtbij en vertrouwd, voor anderen is het onderdeel van een verre achtergrond. Havenonderzoeker Maurice Jansen (Erasmus UPT & PortCityFutures), die opgroeide in Vlaardingen, noemt de haven zijn 'achtertuin'. Voor cultureel geograaf Yi Kwan Chan (PortCityFutures), die enkele jaren geleden Hongkong verruilde voor Rotterdam, maakte de haven niet meteen deel uit van haar leven in de stad.

Dat contrast loopt als een rode draad door het boek. Chan en Jansen volgen Rotterdammers door de stad en langs hun levensgeschiedenissen–waarin de haven soms opduikt, en soms niet.

"Door met bewoners mee te lopen en hen de routes te laten kiezen, zagen we de stad door de ogen van Rotterdammers–nieuwe en oude"

Yi Kwan Chan

Onderzoeker bij PortCityFutures

Twee mensen die staan te praten op een straat voor winkels.

Wandelen als onderzoeksmethode

Rotterdam verandert: voormalige havengebieden krijgen nieuwe bestemmingen, en de relatie tussen stad en haven verschuift. Als we over die ontwikkelingen hebben, gaat het vaak over gebiedsplannen en bouwprojecten. "In ons boek kiezen we voor een andere benadering," zegt Yi Kwan Chan. "Door met bewoners mee te lopen en hen de routes te laten kiezen, zagen we de stad door de ogen van Rotterdammers – nieuwe en oude."

Ook voor Maurice Jansen, zelf een local, leverde die methode nieuwe inzichten op over de stad. "Ik dacht dat ik Rotterdam kende," zegt hij. "Maar je loopt langs zoveel plekken zonder ze echt op te merken. Voor iemand anders hebben diezelfde plekken soms veel betekenis. En ik heb ook geleerd dat je vaak geen idee hebt welke weg iemand heeft afgelegd om hier te komen. Als je samen door de stad wandelt en naar de verhalen van mensen luistert, begin je dat te begrijpen. Veel verhalen van Rotterdammers sluiten aan bij het motto van de stad: sterker door strijd."

Havenstad door de ogen van bewoners

Het boek My Port City Rotterdam onderzoekt hoe bewoners zich verhouden tot de stad en de haven. Chan en Jansen laten zien hoe uiteenlopend de band is die oorspronkelijke Rotterdammers en nieuwkomers met de haven hebben.

Tegelijkertijd willen ze met het boek een grotere vraag opwerpen over de ontwikkeling van Rotterdam. "Als het over toekomstplannen gaat, wordt er veel gesproken over het verbeteren van de stad," zegt Yi Kwan Chan. "Maar we moeten onszelf de vraag blijven stellen: voor wie bouwen we het Rotterdam van de toekomst?"

Onderzoeker
Onderzoeker
Meer informatie

My Port City Rotterdam: Navigating a Sea of Cultures is gratis te downloaden. Het boek kwam tot stand met steun van het Resilient Delta Initiative.

Gerelateerde content
In dit interview vertelt Dr. Luc Coffeng, Associate Professor aan Erasmus MC, over zijn onderzoek naar het tegengaan van schistosomiasis.
Luc Coffeng geeft een presentatie

Vergelijk @count opleiding

  • @title

    • Tijdsduur: @duration
Vergelijk opleidingen