Twee onderzoekers van Erasmus School of Social and Behavioural Sciences, prof.dr. Rolf Zwaan en dr. Robin Bouwman hebben meegewerkt aan het repliceren van bestaand onderzoek in het internationale Systematizing Confidence in Open Research and Evidence (SCORE) programma. De publicatie over het onderzoek is verschenen in het prestigeuze tijdschrift Nature.
Nu de roep om transparantie in de wetenschap steeds luider klinkt, laten de resultaten van het internationale SCORE-programma zien dat de geloofwaardigheid van onderzoek geen simpel zwart-witverhaal is. Het project, waaraan honderden onderzoekers wereldwijd deelnamen, onderzocht de houdbaarheid van duizenden claims in de sociale en gedragswetenschappen. In het programma werd niet alleen gekeken of resultaten opnieuw gevonden werden op basis van heranalyse van bestaande data, maar ook door honderden replicaties. Het onderzoek toont aan dat Open Science-praktijken zoals het delen van data en analysecode de ruggengraat vormen van betrouwbare kennis.
Repliceerbaarheid
Zwaan en Bouwman hebben in het project gekeken naar de Repliceerbaarheid - vinden we hetzelfde effect als we het onderzoek volledig opnieuw uitvoeren met nieuwe deelnemers?
Een voorbeeld van een replicatie die Robin Bouwman en collega’s heeft uitgevoerd gaat over een oorspronkelijke studie die aantoonde dat mensen alleen bereid zijn bij te dragen aan een gemeenschappelijk goed wanneer er uitsluitend een positieve uitkomst mogelijk is, niet wanneer er ook verlies dreigt. De replicatie liet echter iets anders zien: mensen droegen in beide scenario's bij, en er was geen significant verschil tussen de condities. Rolf Zwaan was betrokken bij het ontwerpen van diverse psychologische replicatiestudies, zodat ze door anderen konden worden uitgevoerd.
Rolf Zwaan stelt: “De resultaten van SCORE laten zien dat de sociale wetenschappen zichzelf kritisch in de spiegel te durven kijken. Door openheid en zelfcorrectie centraal te stellen, bouwen we aan een wetenschap die niet alleen boeiend is, maar bovenal betrouwbaar voor de samenleving. De resultaten laten de waarde zien van de huidige transitie naar Open Science. Het toont aan dat status van een tijdschrift of het aantal citaties niet altijd de beste raadgever is voor de betrouwbaarheid van een specifiek resultaat.”
De bevindingen zijn onlangs gepubliceerd in een speciale collectie van drie artikelen in het prestigieuze tijdschrift Nature. De resultaten bieden een uniek inkijkje in hoe we wetenschappelijke kwaliteit in de toekomst kunnen waarborgen. De academic Lead van dit project is Brian Nosek van het Center for Open Science.
Investigating the replicability of the social and behavioural science
Nature, 1 April 2026
https://doi.org/10.1038/s41586-025-10078-y
- Onderzoeker
- Onderzoeker
- Meer informatie
Marjolein Kooistra, kooistra@essb.eur.nl
