De hervorming van box 3 dreigt volgens economen Aart Gerritsen (Erasmus School of Economics), Ruud van den Dool (Nyenrode Business Universiteit) en Bas Jacobs (VU Amsterdam) de verkeerde kant op te gaan als het kabinet uiteindelijk kiest voor een integrale vermogenswinstbelasting. In een bijdrage voor het economenblad ESB betogen zij dat een vermogensaanwasbelasting, waarbij waardestijgingen jaarlijks worden belast, een betere basis vormt voor het nieuwe belastingstelsel op vermogen.
De Tweede Kamer stemde eerder in met de Wet werkelijk rendement box 3, waarin de vermogensaanwasbelasting de hoofdregel wordt. Voor vastgoed en aandelen in start-ups geldt echter een uitzondering: daar wordt belasting pas geheven op het moment dat winst daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Het kabinet ziet deze wet bovendien als een mogelijke tussenstap naar een volledige vermogenswinstbelasting.
Volgens de auteurs zou zo’n overstap onwenselijk zijn. Zij stellen dat een vermogenswinstbelasting beleggers aanzet tot strategisch gedrag, zoals het uitstellen van de verkoop van beleggingen om belastingheffing te vermijden of te beperken. Daardoor ontstaan verstoringen in beleggingskeuzes en nemen de economische welvaartsverliezen toe. Ook zou het systeem leiden tot verschillen in effectieve belastingdruk tussen spaarders en beleggers in bijvoorbeeld aandelen of vastgoed.
Daarnaast stellen Gerritsen, Van den Dool en Jacobs dat een vermogenswinstbelasting minder rechtvaardig uitpakt. Mensen met kleinere vermogens sparen relatief vaker, terwijl grotere vermogens vaker in aandelen en vastgoed zijn belegd. Door uitstelvoordelen zouden vermogendere huishoudens daardoor relatief minder belasting betalen.
De auteurs benadrukken verder dat een vermogensaanwasbelasting uitvoerbaar en juridisch houdbaar is. Wel zien zij ruimte om het huidige wetsvoorstel verder te verbeteren. Zo pleiten zij voor volledige verliesverrekening en aanvullende maatregelen om belastinguitstel in andere belastingboxen tegen te gaan. Hun conclusie is duidelijk: het kabinet moet vasthouden aan de huidige koers en de vermogensaanwasbelasting als fundament voor het nieuwe box 3-stelsel behouden.
- Universitair Hoofddocent
- Meer informatie
Voor vragen neemt u contact op met Ronald de Groot, Media & Public Relations Officer bij Erasmus School of Economics: rdegroot@ese.eur.nl, 06 53 641 846.
