Teresa Bago d’Uva, Georg Granic en Matthijs Korevaar ontvangen NWO XS-beurs

Over de NWO Open Competitie SGW XS-beurzen

Binnen de Open Competitie kent NWO Sociale en Geesteswetenschappen (SGW) drie verschillende financieringsinstrumenten. De XS-beurzen zijn bedoeld voor veelbelovende ideeën en ondersteunen onderzoeksprojecten met een maximaal budget van €50.000. De regeling stimuleert nieuwsgierigheidsgedreven en vernieuwend onderzoek. De projecten zijn baanbrekend en kenmerken zich door een hoog risico met potentieel grote wetenschappelijke opbrengsten. Aanvragers beoordelen elkaars voorstellen via een anonieme peerreviewprocedure. De call for proposals van 2026 bestaat uit drie aanvraagrondes.

Project van Teresa Bago d’Uva: ''De verborgen kosten van kinderopvangbeleid in kaart brengen''

Nederland is van plan het huidige stelsel van kinderopvangtoeslag te vervangen door een nieuw systeem dat eenvoudiger en voorspelbaarder is voor ouders. Dat klinkt veelbelovend, maar eenvoud betekent niet automatisch verbetering: de hervorming kan ook leiden tot langere wachtlijsten en hogere kosten voor kinderopvang. Dit project brengt in kaart wie profiteert, wie nadeel ondervindt en of het nieuwe systeem daadwerkelijk bijdraagt aan een betere situatie voor gezinnen. Door middel van een keuze-experiment onderzoekt het project hoe ouders betaalbaarheid, zekerheid en toegang tot kinderopvang waarderen. Daarmee levert het nieuw bewijs over de vraag of de hervorming kinderopvang toegankelijker, eerlijker en effectiever maakt, met name voor huishoudens met een lager inkomen.

Project van Georg Granic: ''Betere toetsen voor geopenbaarde voorkeuren: geoptimaliseerde budgetontwerpen voor realistische beslissingsfouten''

Dit project ontwikkelt een scherpere manier om te testen hoe goed mensen beslissingen nemen. Bestaande tests gaan uit van een onrealistische aanname: dat een slechte beslissing volledig willekeurig is. Echte fouten zijn meestal kleiner en subtieler, waardoor deze tests te grof zijn om ze te detecteren en vaak ten onrechte concluderen dat factoren zoals stress, afleiding of alcohol geen invloed hebben op de kwaliteit van onze keuzes. De nieuwe test zal gevoelig genoeg zijn om deze fouten in de praktijk te detecteren.

Project van Matthijs Korevaar: ''Het Mattheüseffect op de woningmarkt: bepaalt overwaarde de toegang tot kansen?''

Voor de meeste huiseigenaren is de verkoop van hun woning het moment waarop hun grootste vermogensbestanddeel vrijkomt. Zij staan dan voor de keuze: de overwaarde opnieuw investeren in een woning of deze (deels) opnemen. Als overwaarde vooral opnieuw in de woningmarkt wordt geïnvesteerd en gezinnen niet alleen grotere woningen kopen, maar ook verhuizen naar betere buurten, kunnen kleine verschillen zich opstapelen. Daardoor krijgen sommige gezinnen toegang tot betere scholen en gunstigere toekomstperspectieven, terwijl andere gezinnen achterblijven. Dit project maakt gebruik van Nederlandse administratieve gegevens om te onderzoeken wat gezinnen met hun overwaarde doen na de verkoop van hun woning. Daarnaast benut het een hypotheekhervorming en variatie in huizenprijzen om vast te stellen of overwaarde daadwerkelijk van invloed is op de woonomgeving waarin gezinnen uiteindelijk terechtkomen.