Rotterdamse onderzoekers ontvangen financiering vanuit NWO en Klimaatonderzoek Initiatief Nederland voor 'duurzaam' onderzoek

Toegewezen project Fonds Duurzamer Onderzoek:

GENAIRE: Generative AI in Research Workflows, Measuring and Reducing Environmental Impact - A. Polyportis, dr. D.G.E. Trottier, dr. Y. Wang (EUR)

GENAIRE ontwikkelt een praktische en laagdrempelige manier voor onderzoekers om de verwachte milieu-impact van generatieve AI in het dagelijkse onderzoekswerk te beoordelen en te verminderen. Het project ontwikkelt en test een digitale planningstool, een checklist en een GENAIRE Receipt, met een optioneel ethiek-addendum, dat onderzoekers helpt te bepalen wanneer genAI-gebruik proportioneel is, keuzes met een lagere milieu-impact te maken en beslissingen te documenteren voor ethische toetsing en datamanagement. De methode wordt ontwikkeld met onderzoekers, de voorzitter van de Research Ethics Review Committee (RERC) en ICT- en duurzaamheidsmedewerkers. De resultaten worden open gedeeld, zodat andere hoger onderwijsinstellingen deze kunnen hergebruiken en aanpassen.

Toegewezen projecten Klimaatonderzoek Initiatief Nederland (KIN):

Climate Adaptive Futures NL: Shaping Climate-Resilient Urban and Health Futures Through Transdisciplinary Foresight - dr. M.V. Tietschert PhD MSc (EUR), dr. P De Best (Erasmus MC), dr. M.J.J. Schrama (UL), dr. R.S. Sikkema (Erasmus MC)

Klimaatverandering veroorzaakt in Nederlandse steden uitdagingen door toenemende temperaturen (hitte), extreme neerslag en een stijgende zeespiegel, waardoor infrastructuur, gezondheid en leefbaarheid onder druk komen te staan. Deze complexe uitdagingen vragen om systemische, toekomstgerichte verandering in plaats van incrementele aanpassingen binnen afzonderlijke sectoren. Toch worden stadsinrichting, klimaatadaptatie en publiek gezondheidsbeleid vaak sectoraal ontwikkeld, wat integrale transities belemmert met risico op onbedoelde gezondheidseffecten. Voortbouwend op het bestaande transdisciplinaire netwerk ClimateHUB Rotterdam, past Climate Adaptive Futures NL foresight toe als transitiemethode om lange-termijnscenario’s te verkennen en praktijkgerichte handelingsperspectieven te ontwikkelen. De aanpak wordt gevalideerd in Rotterdam en vertaald naar een open-access toolkit.

GORDIAN - GOvernance, Regulation and Design Integration to Accelerate and Negotiate Just Transitions - K.O. Dimitrova (Foundation We Are), F.C. Singleton-Clift (UvA), dr. ir. M Taanman (GovernEUR)

GORDIAN ontwikkelt en test een nieuwe transdisciplinaire methode om rechtvaardige klimaattransities te versnellen in juridisch complexe contexten. Aan de hand van drie praktijkcases rond infrastructuur in de haven van Amsterdam werken kleine teams van ontwerpers, beleidsmakers en juridische experts samen aan het ontrafelen van regelgeving, governance-vraagstukken en ontwerpuitdagingen. Door verbeeldingskracht, juridische legitimiteit en uitvoeringspraktijk in één proces te verbinden, onderzoekt het project hoe klimaatactie zowel sneller als rechtvaardiger kan plaatsvinden. Het project bouwt voort op de methodiek en praktijk van Foundation We Are en levert overdraagbare samenwerkingskaders, praktische inzichten en toegankelijke publieke output voor transformatieve klimaatpraktijken.

The Learning Together Program: Towards a Translocal Learning System for Collaboration between Municipalities and Community Initiatives - dr. W.A.H. Spekkink (EUR), L.A.C. Meddens (Klimaatverbond Nederland)

Gemeenten en burgerinitiatieven spelen een sleutelrol in de aanpak van klimaatverandering, maar samenwerken blijkt in de praktijk vaak lastig. Verschillen in werkwijzen, verantwoordelijkheden en verwachtingen monden vaak uit in frustraties aan beide kanten. In dit project ontwikkelen we een translocaal leersysteem waarin succesvolle samenwerkingspraktijken van burgerinitiatieven en gemeenten worden verzameld, gedeeld en verder ontwikkeld. Samen met lokale initiatieven, gemeenten, onderzoekers en het Klimaatverbond testen en verfijnen we deze praktijken in nieuwe contexten. Zo versterken we wederzijds leren en verbeteren we de samenwerking rond lokale klimaatopgaven, met als doel een eerlijkere en effectievere klimaattransitie.

Transition Treatment: General rehearsal for art-science collaborations in climate transitions - GJ Deuten, MAP Nooren (Stichting Gouden Haas), TIS Fransen, Mara de Pater (EUR DRIFT)

Transition Treatment ontwikkelt en systematiseert De Groene Kliniek, een kunst–wetenschapsinterventie die deelnemers uitnodigt zich een wereld voor te stellen waarin systemen falen en oplossingen niet werken. In het Amsterdamse Westelijk Havengebied, een gebied in transitie, fungeert De Groene Kliniek als een ‘veldhospitaal’ waar deelnemers uit routines stappen, onzekerheid omarmen, emoties onderzoeken en nieuwe reacties oefenen. Theatercollectief Gouden Haas en DRIFT werken samen om de methode, ontwerpprincipes en onderliggende logica expliciet te maken. Zo ontstaat een theoretisch onderbouwde, overdraagbare interventie die kunst en wetenschap combineert om duurzame en rechtvaardige transities te verkennen en te versnellen.