De oorlog in Iran legt de kwetsbaarheid van het mondiale energiesysteem bloot en kan daarmee de energietransitie juist versnellen. Dat stelt econoom Ronald Huisman in een interview met Erasmus Magazine. Volgens de hoogleraar Sustainable Energy Finance aan Erasmus School of Economics zorgt de aanhoudende onzekerheid rond olie- en gasleveringen voor een groeiend besef dat Europa minder afhankelijk moet worden van fossiele energie.
‘Twintig procent van de olie op de wereldmarkt gaat via de Straat van Hormuz’, zegt Huisman. ‘Nu die route al wekenlang geblokkeerd is, voelen mensen dat deze crisis veel langduriger gevolgen kan hebben dan eerdere energiecrises.’ De oorlog werkt inmiddels door in vrijwel alle sectoren van de economie. Niet alleen benzineprijzen stijgen, ook voedsel en plastic worden duurder doordat gas een belangrijke grondstof is voor kunstmest en olie voor kunststofproductie. Volgens Huisman kan dat leiden tot meer bewustwording rond hergebruik, recycling en duurzame energie.
Investeringen blijven achter
Toch verloopt de energietransitie volgens Huisman moeizaam. Veel duurzame projecten leveren momenteel onvoldoende rendement op voor investeerders. Vooral wind op zee is moeilijk financierbaar geworden door stijgende kosten voor personeel en materiaal. Daarnaast noemt hij de overbelasting van het elektriciteitsnet een groot probleem. ‘We hebben veel geïnvesteerd in windmolens en zonnepanelen, maar onvoldoende in de infrastructuur om die energie op te slaan en te transporteren.’ Volgens Huisman denken zowel overheden als investeerders nog te veel in losse onderdelen van het energiesysteem. ‘Als je alleen investeert in opwekking, maar niet in netwerken en opslag, loopt het systeem vast.’
Meer aandacht voor systeemrisico’s
De oorlog in Iran maakt investeerders volgens Huisman bewuster van geopolitieke risico’s. Vooral pensioenfondsen en impactinvesteerders kijken steeds vaker naar de gevolgen van energiecrises voor voedselvoorziening, industrie en maatschappelijke stabiliteit. ‘In Europa wordt inmiddels ongeveer een derde van het vermogen duurzaam belegd’, zegt hij. ‘Steeds meer investeerders beseffen dat je niet alleen naar losse aandelen moet kijken, maar naar het functioneren van het hele energiesysteem.’
Heropening Gronings gasveld bespreekbaar
Opvallend is dat Huisman ook pleit voor een pragmatische kijk op aardgas tijdens de overgang naar duurzame energie. De discussie over het eventueel heropenen van Groningse gasvelden noemt hij daarom begrijpelijk. ‘Een energietransitie duurt jaren’, zegt hij. ‘Je kunt niet van de ene op de andere dag volledig overstappen op duurzame energie. In die tussenfase heb je fossiele brandstoffen nog nodig, en gas is dan de minst vervuilende optie.’ Wel benadrukt hij dat de belangen van Groningers zwaar moeten meewegen in die afweging. Volgens Huisman laat de huidige crisis vooral zien hoe belangrijk langetermijndenken is. ‘Geopolitieke risico’s horen bij het systeem. Alleen door het energiesysteem als geheel te versterken, worden we minder kwetsbaar voor dit soort schokken.’
- Professor
- Meer informatie
Lees hier het interview van Erasmus Magazine. Voor overige vragen neemt u contact op met Ronald de Groot, Media & Public Relations Officer aan Erasmus School of Economics: rdegroot@ese.eur.nl, 06 53 641 846.
