De Amerikaanse professor Karl Deisseroth is uitgeroepen tot een van de drie prijswinnaars van de Nobelprijs voor Geneeskunde. In 2021 ontving Deisseroth een eredoctoraat vanuit Erasmus MC voor zijn baanbrekende hersenonderzoek. Hij wordt gezien als de grondlegger van de optogenetica, een techniek die het mogelijk maakt om met licht specifieke hersencellen te activeren.
Op maandag 5 oktober 2026 kende het Nobelcomité in Stockholm de Amerikaan Karl Deisseroth en de Duitsers Peter Hegemann en Georg Nagel de prijs toe 'voor hun ontdekkingen betreffende lichtgeactiveerde ionkanalen en optogenetica'. Deze methode onthult hoe zenuwcellen herinneringen, emoties en gedrag in de hersenen vormgeven.
Karl Deisseroth studeerde af aan Harvard, promoveerde aan Stanford waar hij ook zijn artsendiploma haalde. Aan diezelfde universiteit is hij nu professor Bioengineering and of Psychiatry and Behavioral Sciences. Ook is de eredoctor onderzoeker aan het Howard Hughes Medical Institute. Deisseroth is board-gecertificeerd door de American Board of Psychiatry and Neurology en is nog steeds praktiserend psychiater gespecialiseerd in affectieve stoornissen en autisme-spectrum ziekten.
Mees prominente neurobioloog
Erepromotor Chris de Zeeuw, hoogleraar Neurowetenschappen Erasmus MC en hoofd-onderzoeker van het Herseninstituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), noemde Deisseroth in 2021 de meest prominente neurobioloog van de afgelopen tien jaar vanwege zijn sleutelrol in de optogenetica, een vakgebied waarvan hij wordt gezien als grondlegger. Door eiwitten in te bouwen in hersencellen maakt deze techniek het mogelijk om heel specifiek bepaalde hersencellen te activeren of af te remmen. De Zeeuw: "Er is inmiddels vrijwel geen neurowetenschappelijk lab in de wereld dat deze techniek niet gebruikt; dat geeft wel aan hoe belangrijk zijn werk is."
De Zeeuw benadrukt dat de ontwikkeling van optogenetica veel verder gaat dan alleen een nieuwe onderzoekstechniek. “In zekere zin volgde Karl een uitspraak van Sydney Brenner, die in 2002 de Nobelprijs voor de Geneeskunde won: ‘Progress in science depends on new techniques, new discoveries and new ideas, probably in that order.’” Voor de komst van optogenetica konden onderzoekers zenuwcellen niet zo gericht aan- of uitzetten, noch in de tijd noch in de ruimte. “Karl loste dat in één keer op. Sindsdien hebben we veel nieuwe dingen ontdekt over hoe het brein werkt, van geheugen en emoties tot besluitvorming. Bovendien kunnen we nu voor allerlei gerelateerde hersenziektes veel specifiekere therapieën gaan ontwikkelen. Dat geeft wel aan hoe belangrijk zijn werk is geweest.”
- Gerelateerde content
