Op het WK voetbal hebben 27 van de 48 deelnemende landen een buitenlandse bondscoach. Dat is opvallend! Spelers moeten uit het eigen land komen, maar voor coaches geldt die regel niet. Economen Enrico Pennings en Thomas Peeters onderzochten waarom landen vaak toch voor een buitenlandse coach kiezen.
Waarom zou je een coach uit een ander land aanstellen? Het is natuurlijk veel makkelijker om samen te werken met iemand uit je eigen land, omdat je dezelfde taal spreekt en manier van leven hebt. “Ons onderzoek toont aan dat als de bondscoach uit een land komt met heel veel voetbalkennis, het de moeite waard is. De prestaties gaan omhoog met een buitenlandse bondscoach uit een succesvoller voetballand”, vertelt econoom Thomas Peeters.
Voetbalkennis reist mee met de coach
De eerste vraag die de onderzoekers zichzelf stelden is: welke landen hebben veel voetbalkennis? “Je hebt er wel een gevoel bij, maar je moet het aantonen”, vertelt Peeters. “We bestudeerden naar voetbalresultaten van 1980 tot 2015. Daarbij namen we de Elo-score: als je wint van een sterke tegenstander krijg je meer punten dan wanneer je wint van een zwakke tegenstander. Het hoogst scoren dan landen als: Frankrijk, Brazilië, Nederland, Spanje, etc.”
"Het kleine Kroatië (3 miljoen inwoners) presteert als voetballand al jaren geweldig. Dat is natuurlijk indrukwekkender dan wanneer het grote Brazilië (213 miljoen inwoners) wint"
Enrico Pennings
Econoom
Pennings: "De Elo-scores koppelden we aan de eigenschappen van het land: hoe groot is de bevolking? Hoe is het klimaat? Hoe hoog is het BBP? Daar komt een ‘frontier’ van elk land uit. De ‘frontier’ is het succesvolste voetballand dat ongeveer dezelfde eigenschappen heeft. Voor Bahrein en Montenegro is dat bijvoorbeeld Kroatië. Het kleine Kroatië (3 miljoen inwoners) presteert als voetballand al jaren geweldig. Dat is natuurlijk indrukwekkender dan wanneer het grote Brazilië (213 miljoen inwoners) wint."
De onderzoekers koppelden de voetbalsterkte van het land aan de kwaliteit van de bondscoaches uit deze landen. De meeste buitenlandse coaches komen ook uit zo’n succesvol voetballand.
Coaches uit succesvolle voetballanden zorgen voor betere resultaten
In de tweede stap onderzochten de wetenschappers of landen beter gaan presteren met een coach uit een land met veel voetbalkennis. En dat blijkt zo te zijn! Veel buitenlandse bondscoaches zijn afkomstig uit toplanden als Spanje, Frankrijk, Duitsland en Nederland. Op het WK zijn bijvoorbeeld meerdere Italiaanse coaches actief, terwijl Italië zelf niet eens is geplaatst.
Het zijn vooral de 'slechtere' voetballanden die een buitenlandse coach hebben. Landen als Nieuw-Zeeland, Curaçao, Haïti Ghana en Honduras hebben allemaal een buitenlandse coach. Bij de toplanden komt dit veel minder voor. Er is wel een kanttekening, volgens de Vlaamse Peeters: "Landen nemen vaak een buitenlandse coach aan als het eigenlijk niet zo goed gaat. Wanneer hebben wij als België Dick Advocaat (van 2009 tot 2010 coach van België) binnengehaald? Niet toen het supergoed ging met de Rode Duivels. Wanneer er een crisis is, kan het eigenlijk alleen maar beter gaan. Het is dan moeilijk aan te tonen of de betere resultaten echt door de buitenlandse coach komen."
Toch vonden de onderzoekers aanwijzingen dat coaches uit succesvolle voetballanden bijdragen aan betere prestaties. Zij nemen niet alleen hun eigen kennis mee, maar vaak ook assistenten, keeperstrainers en andere specialisten. Daardoor komt er veel organisatorische kennis een land binnen.
Cultuur blijft belangrijk
Kennis alleen is niet genoeg. De onderzoekers ontdekten dat buitenlandse coaches het succesvolst zijn als er ook een culturele band bestaat tussen hun thuisland en het land waar zij werken. Een gedeelde taal, geschiedenis of cultuur maakt samenwerken eenvoudiger.
"We weten niet wat de coaches in de kleedkamer zeggen tegen de spelers. Maar het is wel duidelijk dat ze organisatorische kennis meenemen"
Thomas Peeters
Econoom
Dat zie je terug op het WK. België en Haïti hebben Franse bondscoaches, Curaçao een Nederlandse. Argentijnse coaches werken vaak in andere Zuid-Amerikaanse landen. Volgens de onderzoekers is dat geen toeval. Landen zoeken bewust naar coaches uit sterke voetballanden die cultureel dicht bij hen staan. Zo kunnen zij profiteren van nieuwe kennis zonder dat culturele verschillen te veel problemen veroorzaken.
Onderzoek gaat verder dan voetbal
Pennings en Peeters laten zien dat kennis niet alleen in organisaties zit, maar ook in mensen. Wanneer ervaren professionals overstappen naar een andere organisatie of een ander land, nemen zij die kennis mee. Dat geldt niet alleen voor voetbal, maar ook voor bedrijven en andere sectoren. Peeters: "We weten niet wat de buitenlandse bondscoaches nu zo goed doen. We kijken niet naar de opstellingen of de speelstijl. We weten niet wat ze in de kleedkamer zeggen tegen de spelers. Maar het is wel duidelijk dat ze organisatorische kennis meenemen. Alle bedrijven hebben organisatorische kennis, maar die kennis wordt overgedragen door mensen. Andere sectoren kunnen dit ook toepassen."
- Meer informatie
Neem contact op met Ronald de Groot, Media & Public Relations Officer bij Erasmus School of Economics: rdegroot@ese.eur.nl, 06 53 641 846.
Meer wetenschapsverhalen? Kijk op ons online magazine Erasmus Extra.
- Gerelateerde content
