Publieke professionals krijgen in hun werk te maken met uiteenlopende risico’s en onzekerheden. Een nieuw onderzoek uitgevoerd door bestuurskundigen van de Erasmus Universiteit Rotterdam, binnen het cluster Werk en Inkomen van de gemeente Rotterdam, laat zien dat zij deze vooral het hoofd bieden via informeel overleg met collega’s.
Het onderzoek richt zich op hoe publieke professionals risico’s en onzekerheid waarnemen bij het nemen van beslissingen, hoe zij hiermee omgaan en hoe teamleiders hen daarin ondersteunen.
In de praktijk van werk- en inkomensafdelingen van Nederlandse gemeentes kan dit bijvoorbeeld betekenen: anticiperen op de aanpassingen aan de Participatiewet, omgaan met bezuinigingen, het toepassen van de meest passende instrumenten op de complexe problematiek van burgers, en kiezen tussen burgers die snel uit de uitkering kunnen en degenen die meer steun nodig hebben.
De basis van het onderzoek bestaat uit een literatuurstudie en diepte-interviews met 27 publieke professionals en zeven teamleiders
Drie categorieën en vijf factoren
De risico’s waar professionals mee te maken hebben, vallen grofweg in drie categorieën: risico’s voor burgers; risico’s voor de ambtenaar zelf en risico’s voor de organisatie, zoals fraude.
Uit het onderzoek blijkt verder dat vijf factoren de manier waarop professionals risico’s ervaren sterk beïnvloeden: ervaring met vergelijkbare casussen; werkdruk; individuele risicobereidheid; anciënniteit in de functie en de betrokkenheid van kwaliteitsmedewerkers.
Informeel overleg van groot belang
Informeel overleg met collega’s blijkt het belangrijkste middel om met deze risico’s om te gaan. Collega’s worden geraadpleegd om onzekerheid te verminderen en risico’s beter te kunnen inschatten; dit gebeurt vooral individueel en informeel, sterk afhankelijk van het eigen netwerk.
Het onderzoek onderstreept daarom het belang van goede processtructuren en een organisatiecultuur die leren en kennisdeling stimuleert. Teamleiders hebben hierin een belangrijke faciliterende rol.
Toename van percepties van risico en onzekerheid
De onderzoekers concluderen dat risico’s en onzekerheid door de beweging naar meer maatwerk in publieke dienstverlening zullen toenemen. Daarom wordt aanbevolen om formele én het informele overleg en gezamenlijke afweging te versterken en het gedeeld leiderschap tussen teamleiders, kwaliteitsmedewerkers en ambtenaren verder te bevorderen.
Rapport
Omgaan met risico’s en onzekerheid in het werk: hoe pakken publieke professionals en hun teamleiders dit aan?
Auteurs: Dragos Ciulinaru, Nele Cannaerts, Jolien Grandia en Robin Bouwman
Uitgave: Erasmus Universiteit Rotterdam, Erasmus School of Social and Behavioural Sciences, oktober 2026
- Meer informatie
Marjolein Kooistra, communicatie ESSB, kooistra@essb.eur.nl | 0683676038
