Almere groeit al decennia in hoog tempo en wil zich met een nieuwe hightechcampus ontwikkelen tot de vijfde technologische hotspot van Nederland. Maar volgens Ronald Huisman, hoogleraar energiefinanciering aan Erasmus School of Economics, dreigt één factor die ambities serieus te belemmeren: een overvol stroomnet.
De Flevolandse economie groeide de afgelopen dertig jaar met 150 procent. Met de komst van een High Tech Campus aan het Weerwater, waar chipmachinefabrikant ASM International (ASMI) honderden miljoenen euro’s investeert, moet die economische versnelling worden voortgezet. De campus moet minimaal 1.200 directe banen opleveren, met een veelvoud aan indirecte werkgelegenheid. Toch staat die ontwikkeling onder druk. Flevoland is aangesloten op het volste stroomnet van Nederland. Nieuwe zware aansluitingen zijn naar verwachting pas na 2033 weer mogelijk. Honderden bedrijven wachten momenteel op capaciteit.
Volgens Ronald Huisman is dat geen lokaal, maar een nationaal probleem met verstrekkende gevolgen. ‘De toename van kantoren, fabrieken en huizen; het laat hierdoor allemaal op zich wachten,’ stelt hij. Netcongestie vormt volgens hem een directe rem op de economische groei.
Concurrentievermogen onder druk
Huisman wijst erop dat de energietransitie en economische ontwikkeling onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Hij verwijst naar het rapport van oud-ECB-president Mario Draghi over het Europese concurrentievermogen. ‘Dat rapport laat zien dat het concurrentievermogen van de Europese Unie sterk gekoppeld is aan duurzame energie,’ zegt Huisman. ‘Als de energietransitie stokt, dan beperkt dat ook onze economische groei.’
Volgens Huisman is de huidige situatie deels het gevolg van beleidskeuzes uit het verleden. ‘We hebben in Nederland te eenzijdig ingezet op het opwekken van duurzame energie, zonder de energienetten in hetzelfde tempo mee te ontwikkelen,’ aldus Huisman. ‘De vraag naar elektriciteit groeit zo snel dat het logisch is dat de netten op een gegeven moment vollopen.’ Op piekmomenten, bijvoorbeeld wanneer de zon volop schijnt, wordt grote hoeveelheden duurzame stroom tegelijk het net op gestuurd, ook als de vraag relatief laag is. Dat vergroot de druk op het systeem.
Opslag en slimmer gebruik cruciaal
De oplossing ligt volgens Huisman niet alleen in het uitbreiden van het netwerk, maar ook in slimmer omgaan met energie. ‘We moeten duurzame energie die nog niet direct nodig is leren opslaan,’ stelt hij. Zonder voldoende opslagcapaciteit gaat energie verloren en raakt het net sneller overbelast. Daarnaast pleit hij voor flexibeler energiegebruik door bedrijven. ‘Voer grote werkzaamheden uit op momenten dat er veel duurzame energie beschikbaar is. Of verbruik minder wanneer netcongestie dreigt. Die congestie is er niet de hele dag.’
Voor nieuwe vestigingen, zoals op de Almeerse campus, betekent dit dat bedrijven hun energievoorziening fundamenteel anders moeten organiseren. ‘Je kunt niet meer veronderstellen dat er altijd een kabel ligt met onbeperkte capaciteit,’ zegt Huisman. ‘Bedrijven moeten zelf energie kunnen opwekken en opslag integreren in hun bedrijfsmodel.’
Groei afhankelijk van energie
De gemeente Almere en de provincie werken samen met netbeheerder Liander aan oplossingen, waaronder netverzwaring en prioritering van projecten. Toch blijft de situatie volgens betrokkenen ‘absoluut onzeker’ voor ontwikkelaars en ondernemers.
Voor Huisman is de conclusie helder: zonder structurele oplossingen voor netcongestie komt niet alleen de Almeerse groei onder druk te staan, maar ook het bredere Nederlandse verdienvermogen. ‘De energietransitie is geen bijzaak,’ benadrukt hij. ‘Ze is een voorwaarde voor economische groei.’
- Meer informatie
Lees het interview dat Ronald Huisman gaf aan Vastgoedmarkt.nl hierboven. Voor meer informatie neemt u contact op met Ronald de Groot, Media & Public Relations Officer aan Erasmus School of Economics: rdegroot@ese.eur.nl, 06 53 641 846.
