Een meerderheid van de Nederlanders staat open voor een hogere erfbelasting. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB), dat werd besproken door universitair hoofddocent Aart Gerritsen van Erasmus School of Economics in het NPO Radio 1-programma dr. Kelder & Co.
Draagvlak groter dan gedacht
Voor het onderzoek ondervroeg het CPB een representatieve steekproef van ongeveer 4.500 Nederlanders over de tarieven die zij passend vinden voor erfenissen van ouders. Zowel de gemiddelde als de mediane respondent kiest voor hogere tarieven dan momenteel in de wet zijn vastgelegd. Dit geldt niet alleen voor grote erfenissen van een miljoen euro, maar ook voor middelgrote (€100.000) en kleine erfenissen (€10.000).
Volgens Gerritsen wordt de erfbelasting vaak ten onrechte afgeschilderd als een belasting waar vrijwel niemand achter staat. Het onderzoek laat volgens hem een ander beeld zien: ‘Het veelal door lobbyisten neergezette frame van de “meest gehate belasting” krijgt hiermee de broodnodige nuancering.’ Dat betekent volgens de econoom niet automatisch dat de voorkeur van burgers leidend moet zijn voor het belastingbeleid. Minstens zo belangrijk is de vraag wat de economische wetenschap zegt over een rechtvaardige en efficiënte belasting op nalatenschappen.
Hogere tarieven economisch verdedigbaar
Volgens Gerritsen hangt het optimale belastingtarief af van de reden waarom mensen een erfenis nalaten. Een deel van de nalatenschappen ontstaat “onbedoeld”, bijvoorbeeld doordat iemand eerder overlijdt dan verwacht. Juist bij zulke erfenissen heeft belasting volgens de economische theorie nauwelijks invloed op het gedrag van de erflater, terwijl zij wel kan bijdragen aan een eerlijkere verdeling van vermogen. Bovendien verhoogt de erfbelasting de noodzaak voor erfgenamen om zelf hun inkomen te verdienen en leidt het zo tot een beter functionerende arbeidsmarkt.
Daarnaast zijn er “bedoelde” nagelaten erfenissen. Ook daarop is volgens Gerritsen belasting te rechtvaardigen, omdat een nalatenschap kan worden gezien als een vorm van consumptie die vergelijkbaar is met andere (belaste) bestedingen. Omdat in de praktijk erfenissen bestaan uit een combinatie van bedoelde en onbedoelde nalatenschappen, ligt het optimale belastingtarief volgens Gerritsen ergens tussen het reguliere btw-tarief en een veel hoger percentage. Het huidige toptarief van 20 procent op erfenissen van ouders ligt volgens hem aan de onderkant van die bandbreedte.
- Meer informatie
Kijk hier het bewuste interview met Aart Gerritsen terug. Voor meer informatie neemt u contact op met Ronald de Groot, Media & Public Relations Officer bij Erasmus School of Economics: rdegroot@ese.eur.nl, 06 53 641 846.
