Promotie R. (Reza) Ghadiri Rad

Hieronder volgt een korte samenvatting van het proefschrift:

Tumormetastase en de DNA-schade-respons (DDR) zijn twee fundamentele kenmerken die de kankerprogressie en therapeutische uitkomsten bepalen. Plaveiselcelcarcinoom van hoofd en hals (HNSCC), een sterk heterogene en agressieve maligniteit, vormt een ideaal model om te onderzoeken hoe cellulaire plasticiteit en DDR‑heterogeniteit bijdragen aan metastase en radioresistentie, processen die ook aan de basis liggen van andere solide tumoren. Ondanks therapeutische vooruitgang blijven de klinische verbeteringen bij HNSCC beperkt door intratumorale heterogeniteit en behandelingsfalen, wat de noodzaak onderstreept voor mechanistische en functionele inzichten op enkelcellig niveau.

Dit onderzoek integreert live‑celbeeldvorming, enkelceltranscriptomica en patiënt-afgeleide modellen om fenotypisch gedrag te koppelen aan de onderliggende moleculaire determinanten. Nieuwe functionele methoden voor enkelcelselectie en ‑sequencing maken het mogelijk om cellulaire dynamieken, zoals invasiviteit, migratie en DDR‑activiteit, direct te relateren aan genexpressieprofielen en chromatintoestanden. Met behulp van deze benaderingen worden onderscheiden moleculaire programma’s geïdentificeerd die agressieve fenotypes aansturen, waaronder de epitheliaal‑mesenchymale transitie (EMT), TGFβ‑, NF‑κB‑ en cholesterolgereguleerde signaalroutes bij potentiële metastatische progressie, evenals metabole en epigenetische assen die DDR‑reacties en gevoeligheid voor ferroptose beïnvloeden. Vergelijkende analyses tonen bovendien modaliteit-specifieke effecten van foton‑ en protonbestraling aan, waarbij unieke moleculaire trajecten worden gedefinieerd die verband houden met radioresistentie of een effectieve controle van DNA‑schade.