Een verslag van het EMPO Open College op 21 januari 2026 met spreker Elena Carmona van Loon
Als EMPO-student krijg je elke maandag les in het huis van NIVOZ: het Dokhuis. Daardoor krijg je vanzelf veel mee van de inspirerende activiteiten en lezingen die daar worden georganiseerd. Daarnaast zijn er speciale open EMPO-colleges, die EMPO-studenten extra verdieping en inspiratie bieden voor hun eigen onderwijspraktijk.
Op 21 januari 2026 was er een open EMPO-college in het Dokhuis, met als spreker orthopedagoog-generalist Elena Carmona van Loon. Zij is naast orthopedagoog ook docent en auteur, en werkt al jaren met kinderen, jongeren en onderwijsprofessionals. Carmona van Loon is daarnaast oprichter van Young Academy of Life, een organisatie die jongeren en onderwijsprofessionals ondersteunt in persoonlijke ontwikkeling, bewustzijn en levensvaardigheden.
Menswording staat centraal
De visie van Carmona van Loon raakte mij meteen: onderwijs gaat niet alleen over leren, maar over menswording. Over zijn, worden en gezien worden. In haar werk ligt de nadruk vooral op die menswording: kinderen het idee en het gevoel geven dat ze er mogen zijn, dat ze kunnen, en dat ze zelf invloed hebben op wie ze worden. Ze stelt dat elk kind het verlangen heeft om zelf iets te worden. En dat de pedagoog hierin een verantwoordelijkheid heeft om de weg te wijzen.
Het college ging specifiek over regieversterkend handelen: kinderen helpen hun regie (weer) te voelen en te nemen, in plaats van die van hen over te nemen. Dat je als pedagoog of docent niet moet invullen, maar ruimte geven, niet controleren maar verbinden en niet labelen maar vooral het kind zien.
Ontwikkeling als dynamisch proces
Ze stelde dat ontwikkeling zich altijd afspeelt tussen zijn en worden, en dat dit nooit in isolatie gebeurt maar in relatie tot anderen. Het is altijd een dynamisch proces tussen die twee, je blijft je hele leven bezig om te worden wie je bent. En wie je bent is niet iets vaststaand maar iets wat altijd in beweging/fluïde is.
“Gedrag van een kind is altijd een poging zich te verhouden tot de wereld.”
Carmona van Loon benadrukte daarnaast het belang dat elk kind zich daarom thuis zou moeten voelen in de wereld. Hierin ligt een belangrijke taak voor de pedagoog.
Het deel dat mij het meest raakte ging over de waarde van je naam. Ik vond het heel mooi hoe Elena omschreef dat wanneer je naam werd uitgesproken, jij ook werd geboren als individu.
Tijdens mijn stage snapte ik dat ineens op een andere manier. Ik sprak de naam van een leerling per ongeluk verkeerd uit. Hij stormde weg, boos en ontroostbaar. Op dat moment dacht ik: hoe kan dit zó veel teweegbrengen? Maar het ging niet om de fout. Het ging om de erkenning; om zijn ik. Zijn naam was zijn plek in de wereld en de nieuwe juf die zag zijn ik op dat moment niet.
Bouwstenen voor een sterke pedagogische relatie
Carmona van Loon liet ons nadenken over onderwijs als oefenterrein, waar kinderen leren reflecteren, samenwerken, ervaren en ontdekken wie ze zijn. Ook deelde ze haar vijf bouwstenen voor een sterke pedagogische relatie, eentje waarin je leerlingen helpt te worden wie ze zijn:
- Zien en acceptatie (basisveiligheid)
- Afstemmen & begrenzen (ik zie jou, ik help jou, ik begrens jou)
- Zelfvertrouwen (dat kan jij leren)
- Onafhankelijkheid (dat doe je goed)
- Creativiteit (laten zien wie je bent, wat jij vindt en en kan)
Ik wil deze blog kort afsluiten met een van de zovele mooie boodschappen uit dit inspirerende college:
“Je wilt elk kind het gevoel geven dat het altijd, in elke situatie, goed is dat zij hier op dit moment zijn.”
Met vriendelijke groeten,
Charly
